سانورتر چیه و چه کاربردی داره؟

در هر سیستم برق خورشیدی جدا از شبکه از دو قطعه بسیار مهم استفاده می شود. یکی شارژکنترلر که وظیفه آن کنترل فرایند شارژ باتری است که بین پنل خورشیدی و باتری قرار می گیرد و دیگری اینورتر است که ولتاژ باتری را به ولتاژی مشابه برق شهر تبدیل می نماید. این دو قطعه بسیار کاربردی بوده و هر نیروگاه برق خورشیدی جدا از شبکه شامل این دو قطعه می شود. از ترکیب این دو قطعه یعنی شارژکنترلر و اینورتر، قطعه جدید به نام اینورتر/شارژر Inverter\Charger به وجود می آید به که صورت ساده شده در بازار ایران به سانورتر مشهور است.

هر سانورتر شامل یک شارژکنترلر و یک اینورتر است و بسته به نوع و برند امکانات دیگری نیز به آن اضافه می شود. به طور کلی سانورتر ها دارای قابلیت های بیشتر به نسبت اینورتر و شارژکنترلر جدا از هم هستند. یکی از امکانات کاربردی که در بسیاری از سانورتر ها موجود است، شارژر کمکی یا شارژر برق شهر است که می توان با اتصال موتور برق یا برق شهر به ورودی سانورتر، باتری ها را شارژ نمود.

در ادامه قصد داریم به معرفی هر یک از اجرای سانورتر به صورت جداگانه بپردازیم پس با سولارنیرو همراه باشید.

شارژکنترلر خورشیدی

همانطور که گفته شد، هر سانورتر دارای یک شارژکنترلر PWM یا MPPT است که بیشتر سانورترهای جدید از شارژکنترلر MPPT بهره می برند. وظیفه شارژکنترلر، کنترل فرایند شارژ باتری و همچنین تطبیق ولتاژ پنل با ولتاژ باتری است. به طور معمول به واسطه پنل قرار گرفته بر روی سانورتر می توان برخی مشخصات شارژکنترلر داخلی سانورتر را تنظیم نمود. سانورتر ها به طور معمول باتری هایی با ولتاژ 12 ولت، 24 ولت و 48 ولت از نوع سیلد اسید، ژل و لیتیوم را پشتیبانی می کنند.

اینورتر

دومین قطعه مهم در هر سانورتر، اینورتر است. اینورتر وظیفه تبدیل برق ذخیره شده در باتری را به برق مشابه برق شهر را دارد. ولتاژ باتری ها به طور معمول 12، 24 یا 48 ولت است و مقدار آن نسبت به زمان همیشه ثابت است. برق شهر دارای ولتاژ 220 ولت و مقدار متناوب است. اینورتر علاوه بر تبدیل مقدار ولتاژ، فرم ولتاژ رو نیز تغییر می دهد. اینورتر ها دارای دو نوع شبه سینوسی و تمام سینوسی هستند که نوع دوم یعنی تمام سینوسی بسیار شبیه برق شهر و از لحاظ کیفیت از برق شهر نیز بهتر است. در بیشتر سانورترها از اینورتر تمام سینوسی استفاده شده است.

شارژر برق شهر

یکی دیگر از قطعات کاربردی در سانورتر، شارژر برق شهر است. این قطعه در کنار شارژکنترلر، وظیفه شارژ باتری ها توسط برق شهر را بر عهده دارد. بیشتر نیروگاه های برق خورشیدی در نقاطی دور از دسترس برق شهر نصب و راه اندازی می شوند و در نتیجه به ورودی این شارژر به طور معمول موتور برق یا دیزل ژنراتور وصل می شود. این قابلیت به ما کمک می کند تا در روزهایی که هوا به شدت ابری است و پنل خورشیدی توانایی شارژ کامل باتری را ندارد، از موتور برق به عنوان منبع کمکی استفاده شود.

سایر امکانات سانورترها

همانطور که گفته شد، سانورترها دارای امکانات بسیاری هستند که متناسب با هر برند و مدل این امکانات متفاوت است. از مهم ترین امکانات قرار گرفته بر روی یک سانورتر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

پنل تنظیمات، نمایشگر LCD و ماژول ارتباطی

همانطور که گفته شد یک سانورتر از چند ماژول داخلی مانند شارژکنترلر و اینورتر تشکیل شده است و به منظور تنظیم دقیق این تجهیزات به طور معمول از پنل تنظیمات و نمایشگر استفاده می شود. همچنین برخی سانورترها را می توان به صورت مستقیم یا به واسطه ماژول وای فای به کامپیوتر وصل نمود تا تنظیمات دقیق تری روی آن انجام دهیم.

قابلیت موازی کردن خروجی

برخی سانورترها دارای قابلیت موازی کردن خروجی هستند که با این کار توان خروجی افزایش می یابد. برای مثال اگر دو سانورتر 5 کاوا را با یکدیگر موازی کنیم، خروجی معادل 10 کاوا می شود. بسیاری از سانورتر ها به واسطه کیت خارجی با یکدیگر موازی می شوند اما برخی از سانورترها دارای کیت داخلی موازی سازی هستند.

تنظیم اولویت کاری خروجی

به دلیل وجود دو شارژر خورشیدی و برق شهر در بسیاری از سانورترها، تنظیم اولیت از اهمیت بالایی برخوردار است. به کمک قابلیت تنظیم اولویت می توانیم، اولیت شارژ باتری ها و خروجی بر حسب منبع ورودی را تنظیم نماییم. به طور مثال ممکن است ترجیح دهیم فقط از پنل خورشیدی برای شارژ باتری استفاده کنیم و فقط در صورت در دسترس نبودن پنل خورشیدی از برق شهر یا موتور برق برای شارژ باتری ها استفاده شود. همچنین در برخی پروژه ها، برق خورشیدی به عنوان پشیبان در نظر گرفته شده است و اولویت طوری تنظیم می شود که به صورت پیش فرض، خروجی به برق شهر وصل باشد و در صورت قطعی برق، از باتری ها استفاده شود که این کار مشابه کار منبع برق اضطراری یا همان یو پی اس است.

خروجی برق سه فاز

تمام سانورتر ها دارای خروجی تکفاز هستند اما در برخی مدل ها امکان کلاستر کردن سانورتر ها برای دریافت برق سه فاز وجود دارد. به این صورت که سه سانورتر در کنار یکدیگر و با تنظیمات مشخص قرار می گیرند تا بتوانیم خروجی سه فاز دریافت نماییم.

قابلیت کار بدون باتری

یکی از مهم ترین قابلیت های مورد نیاز در سیستم برق خورشیدی اسنفاده مستقیم از انرژی پنل خورشیدی است. بسیاری از سانورتر ها برای کار نیازمند باتری هستند که باتری ها هزینه سیستم را به صورت چشمگیر افزایش می دهند. سانورتر هایی که دارای قابلیت کار بدون باتری هستند، امکان تبدیل مستقیم انرژی پنل خورشیدی به برق شهر را دارا هستند. این کار فقط در ساعات روز انجام می شود که نور خورشید در دسترس هستند.

ویدیو معرفی سانورتر

در این ویدیو که توسط کمپانی ای پی اور آماده شده است، به صورت خلاصه به معرفی سانورتر پرداخته است. کمپانی ای پی اور یکی از قدیمی ترین تولید کننده های تجهیزات برق خورشیدی است که سال هاست محصولات آن در ایران مورد استفاده قرار گرفته است.

در این نوشته تلاش کردیم شما را با قطعه کاربردی سانورتر بیشتر آشنا کنیم اما قطعا بدون نقص نیست و در صورت وجود هرگونه سوال در مورد سانورتر و عملکردش لطفا زیر همین نوشته و در قسمت نظرات، سوال یا نظر خود را درج نمایید. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سیستم های برق خورشیدی می توانید مطالب درج شده در مجله آموزشی سولارنیرو را مطالعه نمایید.